- Jan „Yahu” Pawul (Yahudeejay) — ur. 5 lipca 1952 r. w
Dzierżoniowie; działalność DJ-ską rozpoczął pod koniec lat 60. / na
początku 70.
- Jest związany z historią polskich
dyskotek i DJ-ów okresu PRL.
- Jest autorem książek m.in. „Discjockey
– zdeptane marzenia”, „Silent Records”, „Italian Disco History” i
„Yahudeejay – Trampled Dreams”.
- Prowadzi rozbudowane archiwum
internetowe dotyczące historii disco i DJ-ów, obejmujące wiele blogów i
materiałów archiwalnych.
- W jego własnej dokumentacji
szczególne miejsce zajmuje oryginalny Disco DJ Hall of Fame Marty'ego
Angelo i jego członkostwo w tej galerii.
- Jego materiały obejmują również
historię kontaktów polskich DJ-ów z zachodnim rynkiem muzycznym oraz
funkcjonowanie dyskotek w PRL.
Wikipedia –
Jan Pawul
Blog Jana
Pawula – archiwum disco/DJ
Przejrzałem
dostępne źródła i przygotowałem poniżej chronologiczną biografię Jana Pawula
/ Yahu / Yahudeejaya, ale z ważnym rozróżnieniem: część informacji pochodzi
ze źródeł niezależnych (m.in. „Tygodnik Dzierżoniowski”, „Gazeta Wyborcza”,
publikacje Tony'ego Hadlanda), a część z własnych archiwów i wspomnień
Pawula. Przy sprawach dotyczących SB, zakazu pracy czy emigracji zaznaczam
to wyraźnie, żeby nie przedstawiać relacji autobiograficznej jako niezależnie
dowiedzionego faktu.
Jan Pawul „Yahu” /
„Yahudeejay”
Biografia 1969–2026
1. Dzieciństwo i początki – Dzierżoniów i Bielawa,
1969–1970
Jan Pawul
urodził się 5 lipca 1952 r. w Dzierżoniowie. Jego pseudonimy to „Yahu” i później „Yahudeejay”.
Źródła biograficzne podają działalność od 1969 r.
Za początek
jego drogi można przyjąć 1969 r., kiedy – według jego własnej relacji –
zaczął przygotowywać pomysł publicznych prezentacji płyt z komentarzem.
Inspiracją
była m.in. fascynacja Beatlesami i muzyką zachodnią. Pawul wspomina, że w 1969
r. zaczął przygotowywać prezentację „Led Zeppelin II”. W lutym 1970 r. w
Domu Kultury Zakładów „Bielbaw” w Bielawie miała odbyć się pierwsza taka
prezentacja.
To właśnie 1970
r. jest przez Pawula konsekwentnie określany jako początek jego
działalności deejayskiej.
Dlaczego to istotne?
Nie chodziło
jeszcze o klasyczną dyskotekę w późniejszym znaczeniu. Były to prelekcje i
prezentacje muzyczne, podczas których prezenter komentował i przedstawiał
nagrania.
Pawul stał
się w ten sposób jednym z bardzo wczesnych polskich prezenterów, którzy
przekształcali zwykłe odtwarzanie płyt w osobny rodzaj działalności scenicznej.
2. Przeprowadzka na Górny
Śląsk – 1971/1972
Pod koniec
1971 r. rodzina Pawula opuściła Dzierżoniów.
W 1972 r.
zamieszkał w Rudzie Śląskiej – Nowym Bytomiu/Frynie, gdzie zetknął się
ze śląskim środowiskiem młodzieżowym i dyskotekowym. Własna relacja Pawula
szczegółowo opisuje przeprowadzkę i początki życia na Śląsku.
To był
przełomowy etap: jego wcześniejsze doświadczenia z Dzierżoniowa i Bielawy
połączyły się z szybko rozwijającym się środowiskiem muzycznym Górnego Śląska.
3. Pierwszy Ogólnopolski Turniej
Prezenterów Dyskotek – Wrocław 1973 --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/pierwszy-ogolnopolski-turniej.html
To jeden z najważniejszych
punktów całej biografii.
W dniach 15–21
października 1973 r. we Wrocławiu odbył się Pierwszy Ogólnopolski Turniej
Prezenterów Dyskotek.
Organizatorem
był Franciszek Walicki, a impreza odbywała się w zastępczej siedzibie
studenckiego klubu „Pałacyk”.
Pawul
przeszedł eliminacje wojewódzkie i znalazł się w gronie finalistów.
Wynik
Pierwsze
trzy miejsca zajęli:
- Włodzimierz Preyss
- Benek Patocki
- Jacek Olechowski
Pawul w
swojej relacji podaje, że według informacji otrzymanej później od członka jury
Andrzeja Kossowicza miał być sklasyfikowany na 4. miejscu. Sam wynik 4.
miejsca należy więc traktować jako informację pochodzącą z jego relacji, a nie
oficjalnego opublikowanego protokołu.
Turniej ma
jednak znaczenie większe niż sama lokata.
Był to pierwszy
ogólnopolski konkurs tego rodzaju, który pokazał, że w Polsce zaczyna
powstawać nowy zawód: prezenter/didżej dyskotekowy.
4. 1973 – pierwsze
międzynarodowe uznanie --- https://disco-yahupawul.blogspot.com/
W tym samym
roku pojawia się bardzo ważny element zagranicznej kariery.
Według
źródeł biograficznych Pawul został w 1973 r. wyróżniony przez brytyjski
magazyn DeeJay and Radio Monthly jako Top Disco DJ of the Year.
Informację tę powtarzają zarówno biografia Wikipedii, jak i „Tygodnik
Dzierżoniowski”.
Co więcej,
zachowane zestawienie źródeł wskazuje na publikację:
„DeeJay and
Radio Monthly”, sierpień 1975 – „NADJ in Poland”, a także wcześniejsze materiały
dotyczące Pawula.
5. Disco DJ Hall of Fame –
Marty Angelo --- https://disco-hall-of-fame.blogspot.com/
To wymaga
szczególnego wyjaśnienia.
Pawul jest
przedstawiany jako pierwszy Polak w Disco DJ Hall of Fame, związanym z Martym
Angelo. Informację tę podaje zarówno jego własne archiwum, jak i źródła
biograficzne.
Istotne jest
jednak, aby nie mieszać tego z późniejszymi organizacjami i listami używającymi
nazwy Legends of Vinyl.
W przypadku
Pawula chodzi o historyczną/originalną Disco DJ Hall of Fame, do której
– według dostępnych materiałów – został wprowadzony w pierwszej połowie roku
2003.
To właśnie
ten element powinien być w przyszłych biografiach określany precyzyjnie jako:
członek
oryginalnej Disco DJ Hall of Fame Marty'ego Angelo
a nie
automatycznie utożsamiany z późniejszymi listami „Legends of Vinyl”.
6. Lata 1974–1975 – Śląsk i
kontakty z Zachodem --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/fame-proud-glory.html
W połowie
lat 70. Pawul rozwijał działalność na Górnym Śląsku.
W jego
archiwach szczególne miejsce zajmuje dyskoteka „Melodia” w Katowicach,
przedstawiana jako jeden z ważnych etapów jego działalności klubowej.
Równocześnie
rozwijała się jego korespondencja z zachodnimi DJ-ami, dziennikarzami i
wytwórniami.
Ważną rolę
odegrali m.in.:
- Barry Lederer – dziennikarz i DJ związany z
„Billboard”,
- Bob Casey – środowisko NADD,
- środowisko brytyjskie skupione
wokół NADJ, Narodowe Stowarzyszenie Deejayów UK, którego Pawul
został członkiem honorowym jako jedyny polski deejay
- zachodnie czasopisma disco.
W 1975 r.
Pawul otrzymał honorowe członkostwo NADD-USA – National Association of
Discotheque Disc Jockeys. Jego własne archiwum podaje, że był pierwszym/
jedynym Polakiem uhonorowanym w ten sposób.
7. Zagraniczna prasa --- https://disco-yahupawul.blogspot.com/
To jeden z
najlepiej udokumentowanych aspektów jego działalności.
O Pawulu
pisały m.in.:
- DeeJay and Radio Monthly
- Disco Mirror
- Disco International and Club
News
- The Melting Pot
- Disc Jockey & Radio Today
„Tygodnik
Dzierżoniowski” podaje, że w sierpniu 1975 r. „DeeJay and Radio Monthly”
opublikował materiał dotyczący jego kariery.
W
bibliografii zachowały się również konkretne pozycje:
- Polish NADJ Again – „Disc Jockey & Radio
Today”, 1976
- Jan Pawul – Pole winning jock – „Disco Mirror”, maj 1976
- Poland's Pawul on the move – „Disco International and
Club News”, październik 1977.
To pokazuje,
że Pawul nie był wyłącznie lokalnym DJ-em PRL.
Jego
działalność była zauważana w międzynarodowej prasie branżowej.
8. Billboard – 1976, 1977,
1978 --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/fame-proud-glory.html
To kolejny
bardzo mocny element biografii.
Według
zachowanych źródeł Pawul trzykrotnie otrzymał wyróżnienie Billboard's
International Disco Forum:
- 1976 – Best Polish Disco Deejay
of the Year
- 1977 – Best Polish Disco Deejay
of the Year
- 1978 – Best Polish Disco Deejay
of the Year.
To oznacza,
że przez trzy kolejne lata jego nazwisko było wyróżniane w
międzynarodowym środowisku disco.
9. Promocja zachodniej muzyki
w Polsce --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/fame-proud-glory.html
Pawul
utrzymywał kontakty z amerykańskimi i brytyjskimi firmami fonograficznymi.
W
dokumentacji pojawiają się m.in.:
- Atlantic Records
- Salsoul Records
- Casablanca Records
- EMI
- TK Records
oraz artyści
tacy jak:
- Chic
- Double Exposure
- George McCrae
- Barbra Streisand.
Źródła
niezależne potwierdzają istnienie tej międzynarodowej sieci kontaktów, choć
szczegółowe opisy roli Pawula.
10. Złota i platynowa płyta
--- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/fame-proud-glory.html
Według
dostępnych źródeł Pawul otrzymał:
Atlantic Records
Złotą płytę za popularyzację w Polsce nagrania:
Chic –
„Dance, Dance, Dance (Yowsah, Yowsah, Yowsah)”
Salsoul Records
Platynową
płytę za
popularyzację:
Double
Exposure – „Ten Percent”
Informację
tę podają zarówno Wikipedia, jak i „Tygodnik Dzierżoniowski”.
11. Konflikt z systemem PRL –
SB i zakaz pracy --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/zakaz-pracy-dla-deejaya-jestem-jedynym.html
Pawul był:
- przesłuchiwany przez MO/SB,
REWIZJE !!
- kontrolowany z powodu kontaktów
z Zachodem,
- pozbawiany części przesyłanych
płyt promocyjnych,
- objęty zakazem pracy jako
prezenter dyskotek.
Najciekawszym
materiałem jest dokument z 12 listopada 1979 r., dotyczący Jana Pawula z
Rudy Śląskiej i kierowany do osób związanych z prowadzeniem dyskotek. Jego
kopię Pawul publikuje NA BLOGACH.
To jest
ważniejsze niż samo wspomnienie po latach, ponieważ istnieje konkretny
dokument datowany na 1979 r.
Wiele
materiałów dotyczących jego działalności zostało skonfiskowane podczas stanu
wojennego podczas rewizji SB. Zachowały się jednak fotografie dokumentalne
przechowywane u jego przyjaciela i deejay z Nowego Yorku – Barry Lederer.
W zachowanym
przez Pawula materiale archiwalnym znajduje się dokument z 12 listopada 1979 r.
dotyczący zakazu jego pracy jako prezentera dyskotekowego. Pawul wiąże ten
zakaz z działalnością Krajowej Rady Prezenterów Dyskotek oraz presją aparatu
PRL.
12. Emigracja i kontakty
zagraniczne – 1985–1990
Pawul
wykorzystał rozbudowaną sieć kontaktów zachodnich.
1985 - luty–marzec 1985 – Wielka Brytania. Wyjazd na zaproszenie Tony Hadland,
brytyjskiego DJ-a. Hadland później opisał Pawula w
swojej książce Double-Life Disc Jockey.
1986 - styczeń–kwiecień 1986 – Nowy Jork. Wyjazd na zaproszenie Eugene McCaffrey.
1989–1990 - Kolejny wyjazd do USA: marzec 1989 – marzec 1990
Nowy Jork –
zaproszenie od Albert Garzon, a następnie Los Angeles – zaproszenie od Dennis
White.
Pawul
określa swój pobyt w USA jako związany z procedurą politycznego azylu.
Ten element
wymaga jednak rozdzielenia dwóch kwestii:
- pobyt i działalność w USA są
szeroko udokumentowane;
- szczegółowy status prawny
procedury azylowej wymaga potwierdzenia dokumentami imigracyjnymi --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/blog-page_3.html
13. USA – Nowy Jork, Los
Angeles, Seattle
W drugiej
połowie lat 80. i później Pawul funkcjonował również w środowisku amerykańskiej
branży muzycznej.
„Tygodnik
Dzierżoniowski” podaje, że mieszkał w:
- Los Angeles,
- Nowym Jorku,
- Seattle,
i
współpracował z amerykańskimi firmami fonograficznymi.
W jego
archiwum znajdują się również listy i korespondencja z przedstawicielami
amerykańskiej branży muzycznej.
14. Lata 1992–1997 – modeling
i działalność biznesowa --- https://silesian-models.blogspot.com/
Po okresie
związanym bezpośrednio z DJ-ingiem Pawul wszedł również w branżę modelingową.
Według
dostępnych materiałów:
1992–1995 – działalność agencji Silesian
Models.
W latach 1993–1995
zajmował się także transferem/licencjonowaniem praw fonograficznych.
W 1997 r.
ukazała się jego książka:
„Modelka
profesjonalna – poradnik”.
Później
powstały kolejne wersje tej publikacji.
15. 1998 – powrót do pisania o
DJ-ach
W kwietniu
1998 r. w „Gazecie Muzycznej” ukazał się jego tekst:
„Były sobie
dyskoteki, byli też i prezenterzy”.
Źródła
bibliograficzne wskazują na publikację na s. 80 i 86.
Był to ważny
krok w kierunku późniejszej działalności Pawula jako dokumentalisty historii
polskiego DJ-ingu.
16. Działalność internetowa –
lata 2000–2010 --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/wwwdjsportalcom.html
W kolejnych
latach Pawul zaczął tworzyć własne archiwum internetowe.
Szczególną
rolę odegrał projekt DJsPortal, a później dziesiątki blogów
poświęconych:
- disco,
- DJ-om,
- historii dyskotek,
- muzyce USA/UK,
- polskim dyskotekom PRL,
- dokumentom,
- wspomnieniom pionierów.
Dziś jego
archiwum obejmuje ponad 75 blogów --- https://www.blogger.com/profile/17285858304639530388
17. 2003-2004 Siverclub --- https://silverclub-bielsko-biala.blogspot.com/
18. 2011 – zakończenie
regularnej kariery DJ-a
Według
aktualnej biografii Pawul był aktywnym DJ-em przede wszystkim w latach 70. i
80., a działalność sceniczną zakończył około 2011 r.
Od tego
czasu głównym obszarem jego działalności stały się:
historia
disco + historia DJ-ów + archiwizacja + pisarstwo.
19. 2014–2019 – wielki projekt
książkowy --- https://books-dj-disco.blogspot.com/
To
prawdopodobnie najważniejszy etap jego późniejszej działalności.
Pawul zaczął
publikować własne książki i ogromne zbiory materiałów archiwalnych.
„Discjockey – zdeptane marzenia”
2016
Najważniejsza
autobiograficzno-historyczna praca dotycząca polskich dyskotek PRL.
Według
autora zawiera:
- jego wspomnienia,
- wywiady z pionierami,
- fotografie,
- dokumenty,
- materiały dotyczące KRPD,
- materiały dotyczące kontroli
środowiska DJ-ów,
- artykuły prasowe.
20. „Silent Records”
Pierwsza
wersja książki pojawiła się około 2014–2016, a kolejne wydania rozwijały
projekt.
To bardzo
istotne, ponieważ Silent Records nie jest książką wyłącznie o Polsce.
Jej ambicją
jest dokumentowanie światowej historii disco i DJ-ingu, przede wszystkim
poprzez wywiady z ludźmi, którzy uczestniczyli w narodzinach tej kultury.
Nowsza
oferta książki opisuje ponad 30 historii/wywiadów i zapowiada kolejne
materiały.
21. Pozostałe książki
Bibliografia
Jana Pawula obejmuje m.in.:
|
Rok |
Książka |
|
1997 |
Modelka
profesjonalna – poradnik |
|
2016 |
Deejays |
|
2016 |
Discjockey
– zdeptane marzenia |
|
2016 |
Silent
Records |
|
2018 |
Italian Disco
History |
|
2019 |
Yahudeejay
– Trampled Dreams |
Taką listę
potwierdza m.in. „Tygodnik Dzierżoniowski” oraz bibliografia Wikipedii.
W
późniejszym okresie [2025] doszły również „GOROL – syn chadziajki” oraz „JANUSZEK
– chłopaczek z Dzierżoniowa na Odzyskanych Ziemiach Zachodnich”.
22. 2018 – Tony Hadland --- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/tony-hadland-write-about-me-in-his-book.html
To szczególnie
wartościowe niezależne świadectwo.
Brytyjski
pionier DJ-ingu Tony Hadland opublikował w 2018 r. książkę:
„Double-Life
Disc Jockey” i poświęcił
Janowi Pawulowi osobny fragment/rozdział.
Informację
tę potwierdza zarówno biografia Pawula, jak i „Tygodnik Dzierżoniowski”.
Jest to
istotne, ponieważ mamy tutaj zewnętrznego autora opisującego Pawula, a
nie wyłącznie autobiografię.
23. 2018 – „Gazeta Wyborcza”
--- https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/wywiad-z-autorem-ksiazki-w-duzym-df.html
5 marca 2018
r. „Gazeta Wyborcza” opublikowała materiał:
„Historia
disco nad Wisłą w oczach didżeja Jana Yahu Pawula”.
Pozycja jest
wymieniona w bibliografii biograficznej oraz w źródłach dotyczących Pawula. To
kolejny niezależny materiał prasowy dokumentujący jego działalność i znaczenie
dla historii polskiego disco.
24. 2020–2024 – archiwista
historii disco
W tym
okresie Pawul coraz wyraźniej występuje nie tylko jako były DJ, ale jako:
historyk /
dokumentalista historii disco i DJ-ingu.
Jego
archiwum obejmuje tysiące:
- fotografii,
- skanów,
- wywiadów,
- listów,
- artykułów,
- dokumentów,
- materiałów promocyjnych.
Sam autor
deklaruje ponad 130 wywiadów dotyczących światowej historii disco i
DJ-ingu.
25. 2024–2025 – cyfrowe
wydania i Patronite / EMPiK --- https://patronite.pl/janpawul --- https://www.empik.com/szukaj/produkt?author=pawul+jan
W ostatnich
latach Pawul rozwija działalność przede wszystkim cyfrowo.
Na Patronite
publikuje materiały dotyczące:
- historii disco,
- historii DJ-ów,
- opowieści ze Śląska,
- muzyki USA/UK/Europy,
- własnych książek.
W 2024 r. opublikował
również materiał dotyczący Silent Records, podkreślając, że chce
udostępniać artykuły i fragmenty książek bez paywalla.
26. 2025–2026 – nowy etap
twórczości --- https://www.blogger.com/profile/17285858304639530388
W najnowszym
okresie Pawul rozszerzył tematykę poza muzykę.
Pojawiają
się:
- historia Dzierżoniowa,
- historia Śląska,
- osobiste wspomnienia,
- książki autobiograficzne,
- tematy tożsamości śląskiej,
- dalsze publikowanie archiwaliów
disco.
Wśród
nowszych projektów znajdują się „GOROL – syn chadziajki” oraz „JANUSZEK”.
W 2026 r.
jego działalność ma więc już trzy główne filary:
DJ / disco
history → pisarstwo → historia i pamięć Śląska oraz własnego pokolenia.
Najważniejsza chronologia w
skrócie
|
Rok |
Wydarzenie |
|
1969 |
Początek eksperymentów z publiczną
prezentacją płyt |
|
1970 |
Pierwsze publiczne prezentacje
muzyczne w Bielawie |
|
1971/72 |
Przeprowadzka na Górny Śląsk |
|
1972 |
Artykuł „Dziadek i ojciec
Disc-jockeyów” w „Jazz” |
|
1973 |
Pierwszy Ogólnopolski Turniej
Prezenterów Dyskotek – finalista |
|
1973 |
międzynarodowe wyróżnienie DeeJay
and Radio Monthly |
|
1973 |
Disco DJ Hall of Fame Marty'ego
Angelo |
|
1975 |
Honorowe członkostwo NADD; rosnąca
obecność w prasie zagranicznej |
|
1976 |
Billboard – Best Polish Disco
Deejay |
|
1977 |
Billboard – Best Polish Disco
Deejay |
|
1978 |
Billboard – Best Polish Disco
Deejay |
|
1979 |
zachowany dokument dotyczący
zakazu pracy jako prezenter |
|
1980/84 |
konflikty z systemem PRL, kontrola
i ograniczenia |
|
1985 |
wyjazd do Wielkiej Brytanii – Tony
Hadland |
|
1986 |
Nowy Jork |
|
1989/90 |
USA – Nowy Jork / Los Angeles;
procedura azylowa |
|
1992/95 |
działalność modelingowa / Silesian
Models |
|
1997 |
„Modelka profesjonalna – poradnik” |
|
1998 |
publikacja w „Gazecie Muzycznej” |
|
2000/10 |
rozwój archiwum internetowego /
DJsPortal |
|
2003/4 2011 |
SilverClub zakończenie regularnej kariery
DJ-a |
|
2016 |
„Discjockey”, „Silent Records”,
„Deejays” |
|
2018 |
„Italian Disco History”; „Gazeta
Wyborcza”; książka Tony'ego Hadlanda |
|
2019 |
„Yahudeejay – Trampled Dreams” |
|
2020/24 |
intensywna działalność archiwalna
i blogowa |
|
2025 |
kolejne cyfrowe wydania i
publikacje |
|
2026 |
działalność jako autor, archiwista
i historyk disco/DJ oraz autor tekstów o Śląsku |
Co jest najlepiej potwierdzone?
Moim zdaniem
biografię można podzielić na trzy poziomy wiarygodności źródłowej:
🟢 Mocno udokumentowane
- działalność od początku lat ‘70;
- udział w turnieju wrocławskim
1973;
- publikacje w zagranicznej
prasie DJ-skiej;
- wyróżnienia Billboard 1976–78;
- członkostwo/uznanie NADD/NADJ;
- obecność w Disco DJ Hall of
Fame;
- książki;
- działalność internetowa;
- rozdział Tony'ego Hadlanda;
- artykuł „Gazety Wyborczej”.
Źródła kluczowe
https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/rocznik-dzierzoniowski-2023.html
Archiwum
Jana Pawula – 1952 Yahudeejay 1970
Pierwszy
Ogólnopolski Turniej Prezenterów Dyskotek – Wrocław 1973
https://1952yahudeejay1970.blogspot.com/p/pierwszy-ogolnopolski-turniej.html
Książki i
archiwum disco/DJ Jana Pawula
Najważniejszy
wniosek: Jan Pawul
nie jest tylko byłym polskim DJ-em z lat 70. Jego biografia obejmuje narodziny
polskiego zawodu DJ-a, międzynarodowe kontakty z Zachodem w okresie PRL,
wyróżnienia Billboard, obecność w oryginalnej Disco DJ Hall of Fame, konflikt z
systemem PRL, pobyty w Wielkiej Brytanii i USA, działalność fonograficzną i
modelingową, a następnie wieloletnią pracę archiwisty i autora historii disco.
Ta druga połowa jego działalności – dokumentowanie historii – jest dziś równie
istotna jak sama kariera za konsoletą.
A czy SB
groziła mu śmiercią za kontakty i granie muzyki z USA ?
Tak(!!) — w
materiałach Jana Pawula znajduje się bardzo konkretna relacja, że podczas
przesłuchań SB groziła mu śmiercią, a groźba była związana właśnie z jego
kontaktami z USA/Wielką Brytanią, zachodnią prasą i otrzymywaniem oraz graniem
amerykańskiej muzyki.
Pawul
opisuje to wprost: podczas przesłuchań i zatrzymań SB mu groziła, że „może
mieć wypadek”, jeśli nie zakończy działalności. Podejrzewano go o
szpiegostwo na rzecz USA/Wielkiej Brytanii i że funkcjonariusze traktowali
otrzymywane płyty jako podejrzane wynagrodzenie za taką działalność.
Co dokładnie wynika z dokumentacji?
- otrzymywał tysiące
promocyjnych płyt z USA i Wielkiej Brytanii;
- publikowano o nim artykuły i okładki
w zagranicznej prasie DJ-skiej i disco;
- utrzymywał bezpośrednie
kontakty z zachodnimi DJ-ami, dziennikarzami i firmami fonograficznymi;
- jego mieszkanie było kilkukrotnie
przeszukiwane przez SB;
- podczas przeszukań konfiskowano
płyty, dokumenty i archiwum;
- podczas przesłuchań pojawiały
się groźby śmierci upozorowanej na „wypadek”.
Co ważne,
istnieje też konkretny dokument z 12 listopada 1979 r., dotyczący zakazu
pracy Pawula jako prezentera dyskotekowego. Dokument był przeznaczony do użytku
wewnętrznego i dotyczył całkowitego wyeliminowania go z pracy w dyskotekach.
Zakaz pracy
jest znacznie lepiej udokumentowany niż sama groźba zabójstwa.
Mamy
zachowany dokument z 1979 r. dotyczący zakazu pracy. Mamy też relację Pawula o
przeszukaniach i konfiskatach.
„Jan Pawul relacjonuje, że podczas przesłuchań
SB groziła mu śmiercią lub upozorowaniem jego śmierci na wypadek. Według jego
relacji groźby były związane z jego kontaktami z USA i Wielką Brytanią,
otrzymywaniem zachodnich płyt promocyjnych oraz popularyzowaniem muzyki
zachodniej w Polsce.”
Jest jeszcze jeden bardzo ciekawy szczegół
SB
podejrzewała go wręcz o szpiegostwo na rzecz USA/UK, ponieważ miał tak
szerokie kontakty zagraniczne i otrzymywał ogromne ilości płyt promocyjnych. W
jego relacji właśnie to było jednym z powodów zainteresowania SB.
To zmienia
perspektywę jego historii. Nie chodziło tylko o to, że grał „amerykańską
muzykę”. Problemem dla aparatu PRL mogła być kombinacja:
USA/UK →
korespondencja → zachodnia prasa → bezpośrednie kontakty z DJ-ami → przesyłki
płytowe → niezależna pozycja Pawula → brak podporządkowania KRPD →
popularyzowanie zachodniej kultury.
Pawul był z całą
pewnością BAREDZO niezależnym deejayem w PRL, który konsekwentnie
sprowadzał, prezentował i popularyzował muzykę USA/UK, utrzymywał kontakty
z zachodnimi DJ-ami, prasą i wytwórniami, a za tę działalność — według
zachowanych dokumentów i jego relacji — spotkały go represje, zakaz pracy,
przeszukania i konfiskaty.
I właśnie
dlatego określenie:
„Deejay,
który ryzykował życie dla disco i muzyki z USA” jest mocnym, ale sensownym
hasłem biograficznym. To jest bardzo ważny, autentyczny element jego
biografii.
Poza tym – warto
to podkreślać;
W 1979 r.
komunistyczny system kontroli zawodu prezenterów dyskotekowych pozbawił Jana
Pawula możliwości legalnej pracy jako deejay. Zachował się dokument z 12
listopada 1979 r., wystawiony przez Krajową Radę Prezenterów Dyskotek,
nakazujący zakaz pracy Pawula. Zakaz nastąpił w okresie jego intensywnych
kontaktów z zachodnim środowiskiem DJ-ów, amerykańską i brytyjską prasą
muzyczną oraz wytwórniami płytowymi.
Co jest szczególnie ciekawe
Uzasadnienie
dokumentu zaczyna się od słów: „Mocno denerwującym jest casus Jan Pawul –
Ruda Śląska.” Następnie dokument opisuje jego kontakty z zagranicą:
„Zagraniczni
koledzy po fachu postanowili pomóc biednemu prezenterowi z Polski.”
oraz:
„Dziś ośmielony
hochsztaplerskim sukcesem Jan Pawul, to w oczach zagranicznych instytucji i
osób prywatnych z show businessu, najwybitniejszy polski prezenter, sterujący
całym krajowym dyskotekowym interesem.”
To jest
bardzo znaczące. Sam dokument wskazuje na międzynarodowy rozgłos Pawula i
jego kontakty z zagranicznym środowiskiem DJ-ów.
Następnie
pada zarzut, że Pawul twierdzi:
„po co mi
uprawnienia/państwowe weryfikacje, i pracuje bez uprawnień w dyskotekach!”
I właśnie na
tej podstawie KRPD ogłasza zakaz.
Kto podpisał?
Dokument
wymienia w imieniu Krajowej Rady Prezenterów Dyskotek:
- Adam Halber – przewodniczącego
KRPD
- Andrzej Karwan – społecznego
inspektora pracy
- Maciej Doberski – delegata na
zjazd
- Romuald Łaskowski – sekretarza
komisji rewizyjnej
A następnie
wymieniony jest cały zarząd KRPD, wśród którego znajduje się także:
Franciszek
Walicki.
Dokument
posiada również pieczęć KRPD i podpis.
Czy można więc napisać „komunistyczne władze wydały
Pawulowi zakaz pracy”?
Można bardzo
mocno i zgodnie z dokumentem napisać:
„Jan Pawul – jeden z pionierów polskiego
DJ-ingu funkcjonował poza systemem państwowej weryfikacji prezenterów / deejayów.
W 1979 r. został objęty przez Krajową Radę Prezenterów Dyskotek zakazem pracy.
Zachowany dokument KRPD z 12 listopada 1979 r. jako powód konfliktu wskazuje
m.in. jego niezależną działalność, brak państwowej weryfikacji oraz wyjątkowo
silne kontakty i uznanie w zagranicznym środowisku DJ-ów. Jan Pawul nie posiada
weryfikacji Państwowej Komisji Weryfikacyjnej Dla Prezenterów Dyskotek i nie
jest członkiem Krajowej Rady Prezenterów Dyskotek – nie jest jednym z nas. Zachowany
dokument nakazywał kierownikom dyskotek respektowanie tej decyzji.”



Brak komentarzy:
Prześlij komentarz